|
Iedereen vindt het de gewoonste zaak van de
wereld dat je eerst benzine in je tank moet gooien om te kunnen
rijden. Batterijen in je mobieltje stopt om te kunnen bellen. Of een
accu moet opladen voor de laptop. Maar wat doen we zelf? We haasten
ons de deur uit. De verleiding is groot om zonder een volledig
ontbijt op weg te gaan. Of zelfs zonder ontbijt te vertrekken. De
eerste maaltijd van de dag, vlak nadat je opstaat, is niet zomaar
bedacht. Het ontbijt levert maar liefst 10 tot 15% van alle
benodigde voedingsstoffen en energie. Brood vormt daarin de basis.
Een broodontbijt zorgt voor vrijwel alle voedingsstoffen die je
lichaam nodig heeft. Je helpt je lichaam er als het ware mee op
gang. Onderzoeken wijzen uit dat we ons met het overslaan van een
goed samengesteld ontbijt letterlijk tekort doen. Een tekort dat
gedurende de rest van de dag niet meer in te halen is. En waarmee we
het nog proberen te compenseren is meestal niet erg gezond.
|
In dit artikel komt naar voren waarom
een ontbijt belangrijk is. |
|
Het
geeft aan welke rol brood erin speelt. En het levert de
voedingskundige onderbouwing van het bekende gezegde ‘broodnodig’.
Een bewijs gebaseerd op klinkklare feiten, de laatste inzichten en
de meest recente onderzoeken. Zoals de studie die TNO Voeding in
2000 heeft verricht. In opdracht van het Voorlichtingsbureau Brood
onderzocht dit instituut wat er zoal bekend is over ontbijten in
Nederland.
terug
naar boven
|
|
Gezond blijven en lekker
eten? Dat wil iedereen. De meeste mensen realiseren zich dat hun
lichaam niet vanzelf werkt. Het heeft energie en allerlei
voedingsstoffen nodig om naar behoren te kunnen functioneren. Dat
geldt voor iedereen. Alleen de accenten kunnen verschillen,
afhankelijk van bijvoorbeeld je lichamelijke activiteit of je
leeftijd. Wie gezond eet, eet vooral gevarieerd. Verstandig eten is
een kwestie van ‘afwegen’. Van sommige producten zou je wat meer
moeten eten, van andere liever wat minder. In ieder geval is het van
belang dat je een goede start maakt. Te beginnen met het ontbijt,
dat is een onmisbare maaltijd. Je lichaam heeft het ‘s nachts zonder
eten moeten doen. Om goed te kunnen functioneren en presteren hebben
we na het opstaan weer voedsel nodig. Het ontbijt is dus eigenlijk
een onmisbare maaltijd.
terug
naar boven
|
|
Uit het onderzoek van TNO
komt naar voren dat ontbijten belangrijk is voor een gezonde voeding.
Van de energie en voedingsstoffen die we dagelijks nodig hebben,
wordt 10-15% geleverd door het ontbijt. Onderzoekers hebben de
kwaliteit van de voeding van ontbijters en niet-ontbijters
vergeleken. Wie ontbijt, krijgt meer vitaminen en mineralen binnen.
Ontbijters komen dichter in de buurt bij de aanbevelingen van
voedingskundigen. Niet-ontbijters krijgen minder voedingsstoffen
binnen dan nodig is voor een gezond lichaam. Goed ontbijten is van
groot belang. Uit onderzoek blijkt dat de achterstand die je oploopt
door die eerste maaltijd over te slaan, in de loop van de dag zelden
wordt gecompenseerd.
terug
naar boven
|
|
Goed ontbijten is voor
iedereen van belang, maar zeker voor kinderen. De ontbijtgewoonten
van schoolgaande kinderen staan de laatste jaren in de
belangstelling. In Nederlands onderzoek (1999) signaleerden
leerkrachten hongerigheid en slechte concentratie bij kinderen die
niet hadden ontbeten. Dat zou gevolgen kunnen hebben voor de
prestaties op school. De verleiding is bovendien groot om op een
later moment te eten wat maar voorhanden is. Dat zijn vaak
tussendoortjes die naar verhouding veel vet en energie bevatten,
maar weinig vitaminen en mineralen.
terug
naar boven
|
|
Schoolkinderen die niet
ontbijten hebben vaker een te hoog lichaamsgewicht in vergelijking
met kinderen die ’s morgens wel eten. Dat blijkt uit een onderzoek
dat in Nederland is gehouden naar de relatie tussen lichaamsgewicht
en niet-ontbijten. De kinderen zien het overslaan van het ontbijt
kennelijk als lijnen. Maar wie 's ochtends niet eet blijkt
gemakkelijk te bezwijken voor verleidingen. Daarom is niet-ontbijten
altijd af te raden. Temeer omdat ook voor (dikke) kinderen geldt dat
ze het tekort aan voedingsstoffen niet meer inlopen. Wie een gezond
gewicht binnen bereik wil brengen, doet er juist goed aan om de dag
te beginnen met een ontbijt. Bij voorkeur met brood want de
voedingsvezels erin zorgen voor een verzadigd gevoel. Dat maakt het
doorgaans gemakkelijker om evenwichtig en gezond te eten.
terug
naar boven
Er is een aantal
basisproducten dat van de eerste maaltijd een goed ontbijt maakt.
Maak elke morgen een keuze uit:
- Graanproducten: brood, muesli;
- Zachte (dieet)margarine of (dieet)halvarine;
- Melk en melkproducten (de halfvolle en
magere soorten), kaas (denk ook aan de 30+ en 40+ soorten) en
vleeswaren (breng variatie aan in de soorten die minder en meer
vet bevatten);
- Jus d' Orange / Fruit.
Een graanproduct hoort dus
bij een goed en gezond ontbijt. Brood is daar een belangrijk
voorbeeld van. Maar als we de boterham nog eens nader onder de loep
nemen, blijkt brood onze belangrijkste leverancier van
voedingsstoffen die onmisbaar zijn voor het goed functioneren van
het lichaam.
terug
naar boven
|
|
TNO Voeding heeft gekeken
naar de rol van brood in de totale Nederlandse voeding. Naar
aanleiding van hun studie concluderen ze dat brood een nog veel
belangrijkere plaats inneemt dan tot dusverre werd aangenomen.
‘Brood blijkt van alle voedingsmiddelen de belangrijkste leverancier
van energie, koolhydraten (zetmeel), voedingsvezel, ijzer, koper,
magnesium en jodium.’
Met de laatste voedingsstof onderscheidt brood zich van andere
graanproducten, zoals muesli, die geen jodium bevatten. Ook is brood
van belang voor de vitaminen B1- en B6-, de seleen-, zink- en
foliumzuurvoorziening. Verder blijkt dat brood weinig vet bevat.
Brood voldoet dus uitstekend aan de aanbevelingen van de
Gezondheidsraad (destijds de Voedingsraad). De Gezondheidsraad
benadrukt in de “Richtlijnen Goede Voeding” het belang van meer
zetmeel en voedingsvezel en minder vet in de Nederlandse voeding.
Het eten van meer brood sluit daar heel goed bij aan. (voor meer
gedetailleerde informatie over de voedingsstoffen in brood kijk bij
voedingsstoffen).
terug
naar boven
Brood bevat dus zeer veel
waardevolle voedingsstoffen. Voedingsstoffen die het lichaam niet
kan missen. Het is dus niet verwonderlijk dat we ooit hebben bedacht
dat een ontbijt met brood letterlijk en figuurlijk een goed begin
is. Er zijn ontbijters die een voorkeur hebben voor cereals (zoals
cornflakes), muesli, een fruitontbijt, zuivelproducten, knäckebröd
of beschuit. Dergelijke producten kunnen een waardevolle bijdrage
leveren aan een gezonde start van de dag. Maar alleen brood levert
bijvoorbeeld de benodigde hoeveelheid jodium om het lichaam naar
behoren te laten functioneren. Dat is maar één aspect. Er is
nauwelijks een voedingsmiddel te bedenken dat zoveel waardevolle
stoffen tegelijk bevat. Behalve deze positieve eigenschappen bezit
brood nog een aantal waarden. Brood is lekker, veelzijdig en
verkrijgbaar in een enorm assortiment. Vooral de belangstelling voor
donkere broodsoorten groeit. Meergranenbroodsoorten –gebakken van
tarwe, rogge en andere granen zoals haver, maïs en gerst– zijn
daarop het antwoord. Samengevat: Brood is genieten. Alle onderzoeken
die door de loop der jaren zijn ingesteld naar het belang van
ontbijten en de rol die brood daarin speelt bevestigen steeds wat we
diep in ons hart wisten. Kennelijk heeft het een bedoeling dat veel
mensen het zo doen zoals ze het doen. Er is eigenlijk geen reden om
een broodontbijt over te slaan. Geen tijd? Ontbijten is een kwestie
van prioriteit. Je hebt geen zin? Brood heeft wél zin. (geïnteresseerd
in ontbijtrecepten)?
Of bestel het boekje 'Ontbijt
broodnodig bij de
Voorlichting Brood!
terug
naar boven
|
‘Goedemorgen!
Pannenkoeken, aardappelen of liever brij?’ Als je dit ’s
ochtends hoort is de kans groot dat je nog droomt. Of iemand is
een beetje van slag. Eeuwen geleden vormden deze gerechten
echter het ontbijt in Nederland. Het duurde nog zeker tot de
zeventiende eeuw dat de eerste maaltijd van de dag werd
samengesteld op basis van diverse soorten brood, kaas en soms
boter. Toen de graanprijzen aan het einde van de achttiende eeuw
stegen, werd brood voor velen te kostbaar en verdween het van de
ontbijttafel. Er werden weer aardappelen geserveerd, vooral in
de minder welgestelde kringen. In de negentiende eeuw was
roggebrood de meest gegeten soort. In het westen van het land
probeerde men (afhankelijk van het inkomen) vaker tarwebrood of
beschuit te eten. Vanaf het moment dat Amerika tarwe tegen
aantrekkelijke prijzen exporteerde naar Europa kwam tarwebrood
binnen vrijwel ieders bereik. Brood werd een maaltijd op zich!
Het eten van brood kreeg zelfs een zekere status. Dat kwam
doordat de gegoede burgerij en de rijke boeren het zich
veroorloofden. Vanaf dat moment werd het gebruik van een
broodontbijt als eerste maaltijd populair. |
terug
naar boven
|
Het woord ontbijt
bestaat oorspronkelijk uit twee delen: het Middelnederlandse
‘ont’ betekent voorafgaand aan. Het woord ‘bijt’ is afgeleid van
bijten oftewel eten. Dat betekent dat het ontbijt gezien wordt
als ‘het beginnen aan eten’. In andere Europese culturen hebben
de woorden voor ontbijt een andere herkomst. Het Engelse
‘breakfast’ betekent letterlijk het doorbreken van het vasten
(break the fast). Ook het Franse ‘petit déjeuner’ is daarop
gebaseerd (rompre le jeûne). Het Duitse ‘Frühstück’ maakt
duidelijk dat er in al vroeg een stuk(je) gegeten wordt. Het
Portugese ‘café da manhã’ combineert het koffiedrinken met de
kleine ochtendmaaltijd. |
terug
naar boven
(Bron:Voorlichting Brood)
|
|